قواعد و داده
- Normalize فارسی و واحد
- Base name و proper noun
- Single / batch / export
- Expert memory و review queue
فصل ۱۳ · Source of truth
هر ادعا باید وضعیت و شاهد داشته باشد
این فصل نقشهٔ ارجاع سریع برای جلسهٔ مدیریتی، ممیزی کیفیت و اتصال IT است. وضعیتها مرز قابلیت را نشان میدهند؛ نه وعدهٔ بازاریابی، تأیید رسمی یا جایگزین استانداردهای اصلی GS1.
Core LIVEPlatform PILOTAI/RAG UNAVAILABLE
خلاصهٔ قابل استفاده در جلسه
LIVE
هستهٔ عملیاتی قطعی
استانداردسازی تکی/دستهای، ingest/export، نرمالسازی فارسی و واحد، نام پایه، قفل اسم خاص، حافظهٔ کارشناسی و صف بازبینی در دامنهٔ ثبتشده فعالاند.
PILOT
پلتفرم کنترلشده
Assist v2، Decision Harness، بازخورد زنجیرهشده، Workbench، RBAC توکنی، gateway، گارد citation، eval و observability پیادهسازی شدهاند اما پذیرش سازمانی/عملیاتی کامل ندارند.
UNAVAILABLE
AI/RAG تولیدی
پیشنهاد مدل ابری، embedding تولیدی، پاسخ RAG مستند زنده و streaming مدل فعال نیستند. corpus موک و دادهٔ ۲۰۰تایی فقط برای توسعهاند.
جملهٔ درست چیست؟
«سامانه یک هستهٔ قطعی فعال و یک لایهٔ دستیارِ پایلوت دارد؛ لایهٔ AI/RAG ابری در تولید خاموش است.» جملههایی مانند «دقت ۱۰۰٪»، «خودآموز» یا «تأیید رسمی GS1 ایران» بدون شواهد و مصوبه مجاز نیستند.
آخرین رسید عمومی انتشار
DOCS 14050603-005159
Runtime 14050602-214203
نسخهٔ مستندات ۱٫۴ در یک bundle مستقل و بدون تغییر رفتار منتشر شده است. خط پایهٔ runtime از منبع d93bdda در 2026-08-24 با مسیر staged و backup-first منتشر شد؛ گیت سلامت عمومی/مبدأ و حفاظت سرویس legacy عبور کرد. runtime در حالت deterministic_only است، AI و RAG برابر false و سقف تجمعی تلاشهای HTTP provider برابر ۴۰۰ است.
| قابلیت | شاهد انتشار | وضعیت درست |
|---|---|---|
| T‑18 خودرو | عبارت مستقیم و درهم هر دو چهار facet دقیق و leftover خالی دادند | DEPLOYED PILOT؛ 6074 و پذیرش عمومی باز |
| T‑19 batch | summary کامل چهاررکوردی، چهار mode و parity بدون re-execution | DEPLOYED PILOT؛ پذیرش ۵۰۰ ردیفی باز |
| Assist v2 | ok=true و canonical_auto_promotion=false | PILOT؛ deterministic only |
| کنترل هویت | سه principal مدیر مستقل فعال و تاریخچهٔ سازمانی مدیر راستیآزمایی شد | توکن انتقالی؛ OIDC/MFA همچنان ROADMAP |
دریافت receipt ماشینخوان نسخهٔ ۱٫۴ بدون secret، نشانی سرور یا topology خصوصی.
تعریف و نمونهٔ وضعیتها
| وضعیت | معنا | نمونه | رفتار UI |
|---|---|---|---|
| LIVE | پیاده، مستقر و برای دامنهٔ گفتهشده راستیآزمایی شده | استانداردسازی قطعی تکی/دستهای | قابل استفاده؛ همراه دامنه و تاریخ |
| PILOT | پیاده اما محدود به گیت فنی/داده/هویت/پذیرش | Assist v2 و مداخلات authenticated | محدودیت و owner روشن |
| UNAVAILABLE | در runtime جاری قابل استفاده نیست | پیشنهاد cloud و RAG تولیدی | نباید active/connected نمایش داده شود |
| ROADMAP | هدف طراحیشده، نه قابلیت جاری | OIDC/mTLS نهایی، Postgres/pgvector | زمان/وابستگی، بدون دکمهٔ جعلی |
| BLOCKED_BY_RIGHTS | نیازمند حقوق یا مرجع معتبر | واحدهای تاریخی ایران | abstain و معرفی نیاز تصمیم |
دریافت وضعیت ماشینخوان JSON بدون secret، topology یا شناسهٔ هویتی؛ مناسب cache و کنترل مستندات.
نقشهٔ فشرده قابلیتها
کنترل، خودرو و دستیار
- Assist API v2 / Harness
- RBAC توکنی و audit
- تفکیک محدود سپر/L90 و summary batch مستقر
- RAG guards و corpus موک
اتصالهای فعالنشده
- Cloud proposal و embedding
- RAG production answer
- Streaming مدل
- GEPIR/GDSN/EPCIS/GPC/Shahkar
بلوغ سازمانی
- OIDC + mTLS
- PostgreSQL/RLS/pgvector
- ontology عمومی قطعه/مدل خودرو
- Document ingestion رسمی
سلسلهمراتب منابع حقیقت
اگر دو سند تعارض داشتند، تازهترین artifact قابل راستیآزمایی بر متن قدیمی مقدم است.
- استاندارد و مرجع رسمی دارای مجوزبرای معنای دامنه، کد رسمی و حکم سازمانی.
- Capability Matrix + evidence تاریخدار releaseبرای اینکه چه چیزی اکنون واقعاً LIVE/PILOT/UNAVAILABLE است.
- ADR و قرارداد نسخهداربرای چرایی تصمیم معماری و invariantهایی که نباید دور زده شوند.
- آزمون، manifest، hash و traceبرای اثبات بازتولیدپذیری یک نسخه و مسیر.
- راهنمای عمومی و UIبرای آموزش و دسترسی؛ نباید خلاف چهار لایهٔ بالا ادعا کند.
- پیشنهاد مدل یا بازخورد کاربرcandidate-only تا زمانی که از فرایند تصویب عبور کند.
نقشهٔ Artifactهای اصلی
| Artifact | پاسخ به چه سؤال؟ | مالک/مصرفکننده | شرط اعتماد |
|---|---|---|---|
| Capability Matrix | قابلیت چه وضعیتی دارد؟ | مالک خدمت، UI، ممیز | evidence و تاریخ بازبینی |
| Rulebook / concept bank | قاعده و canonical چیست؟ | کمیته واژگان | نسخه، scope و approval |
| Context Envelope | تصمیم با چه سیاست و دادهای ساخته شد؟ | Harness و audit | digest و server-owned policy |
| Correction Event | چه تغییر پیشنهادی و با چه دلیل؟ | پایش و ارزیابی | before/after، reason، actor و evidence |
| Dataset manifest | ادعای کیفیت روی کدام داده است؟ | کیفیت/ممیز | version، n، split، hash و rights |
| RAG manifest | پاسخ از کدام corpus ساخته شده؟ | دانش/امنیت | source rights، chunks/vectors hash |
| Release manifest/receipt | چه فایل و نسخهای مستقر شد؟ | IT/مالک release | backup، gates و completion marker |
| Audit chain | چه کسی چه اقدامی کرد؟ | ممیزی/امنیت | redaction، chain verify و retention |
قالب کارت ادعای کیفیت
تا همهٔ خانهها تکمیل نشدهاند، جملهٔ «دقت سامانه X٪ است» قابل دفاع نیست.
Capability + cohortمثال: base-name / گروه گوشت
Status + as_ofLIVE/PILOT + تاریخ
DatasetID · version · hash · rights
Samplingframe · split · n · prevalence
Metricexact/F1/ECE + CI
Human referenceداوران · agreement · resolution
Limitsخارج از دامنه و failure modes
Owner + evidenceمسئول · گزارش · تاریخ انقضا
ادعای سالم
«در holdout نسخه X، با n مشخص و دامنهٔ Y، F1 برابر Z با CI گزارششده بود؛ خارج از این cohort نتیجهگیری نمیشود.»
ادعای ناسالم
«سامانه ۱۰۰٪ دقیق است» یا «GS1 تأیید کرده» بدون دامنه، داده، شاهد و امضای مرجع.
واژهنامهٔ مرجع
- Abstention / خودداری
- توقف آگاهانه در نبود شاهد، اختیار یا اطمینان کافی.
- Adjudication / داوری
- حل اختلاف برچسب یا تصمیم توسط مرجع انسانی تعیینشده.
- Atomic output / خروجی اتمی
- هر ویژگی مستقل در فیلد جدا، بدون بازترکیب پنهان.
- Canonical
- مقدار مرجع تصویبشده و نسخهدار، نه صرفاً رایجترین متن.
- Champion / Candidate
- نسخهٔ مرجع فعلی و نسخهٔ پیشنهادی که باید با آن مقایسه شود.
- Citation binding
- پیوند هر ادعا به chunk واقعاً بازیابیشده، نه منبع اختراعی.
- Context digest
- اثر انگشت بستهٔ کانتکست برای بازتولید و کشف تغییر.
- ECE
- فاصلهٔ confidence پیشبینیشده با صحت مشاهدهشده.
- F1
- میانگین هارمونیک precision و recall؛ مکمل exact match.
- Holdout کور
- دادهای جدا از توسعه که تنظیمکننده پاسخ آن را ندیده است.
- Idempotency
- تکرار امن درخواست بدون ساخت اثر تکراری ناخواسته.
- LLM
- مدل زبانی بزرگ؛ در این سامانه منبع حقیقت نیست.
- mTLS
- احراز متقابل سرویسها با گواهی؛ جزء معماری هدف اتصال سازمانی.
- OIDC
- قرارداد هویت و claim برای انتساب انسان/سرویس.
- PII
- دادهٔ قابل انتساب به شخص که نیازمند کاهش، حفاظت و policy است.
- Post-validation
- کنترل schema، قواعد و شواهد پس از تولید پیشنهاد مدل.
- Provenance
- منبع، نسخه، حقوق و مسیر تبدیل داده یا ادعا.
- PSI / Drift
- تغییر توزیع ورودی نسبت به baseline که هشدار فرسایش میدهد.
- RAG
- بازیابی شواهد نسخهدار و سپس تولید پاسخ محدود به همان شواهد.
- Reason code
- طبقهبندی ساختیافتهٔ دلیل تصمیم، رد یا ارجاع.
- Rollback
- بازگرداندن نسل کامل و راستیآزماییشدهٔ قبلی.
- SLI / SLO / SLA
- اندازهگیری، هدف داخلی و تعهد خدمت؛ سه سطح متفاوت.
- SYNTHETIC
- دادهٔ ساختگی برای توسعه/آموزش؛ شاهد دقت تولیدی نیست.
- Trace
- شناسه و زنجیرهٔ رخدادهای یک درخواست برای تحلیل و ممیزی.
پرسشهای رایج
آیا سامانه اکنون از بهترین مدل OpenAI استفاده میکند؟
خیر. adapter و مسیر governed وجود دارد، اما cloud proposal در runtime فعلی خاموش و UNAVAILABLE است. انتخاب champion آینده فقط با ارزیابی کنترلشده انجام میشود، نه نام یا شهرت مدل.
آیا سقف ۴۰۰ یعنی AI فعال است؟
خیر. سقف تجمعی اکنون یک گارد نصبشده در runtime تولید است، اما AI و RAG هر دو false هستند. این کنترل از هزینهٔ خارج از سقف در فعالسازی احتمالی آینده جلوگیری میکند و خودش هیچ inferenceای را فعال نمیکند.
آیا دادهٔ ۲۰۰تایی نشاندهندهٔ دقت است؟
خیر. این مجموعه synthetic، development-oriented و فاقد داوری رسمی کور است؛ برای wiring و regression مفید است.
آیا بازخورد هر کاربر سامانه را خودکار تغییر میدهد؟
خیر. بازخورد candidate-only است و برای تغییر canonical/rule/prompt به replay، مقایسه و approval نیاز دارد.
آیا API آمادهٔ نصب گسترده در همه سامانههاست؟
قرارداد Assist v2 در سطح PILOT وجود دارد. scoped credential واقعی، OIDC/mTLS، negative test محیط سازمان، SLA و write-back کنترلشده هنوز باید پذیرفته شوند.
مرجع نهایی معنی و قاعده چیست؟
سند رسمی دارای مجوز و تصمیم تصویبشدهٔ GS1 ایران؛ LLM، embedding و متن این سایت جایگزین آن نیستند.
چگونه یک ناسازگاری مستندات گزارش شود؟
مسیر و عنوان، عبارت متعارض، منبع شاهد تازهتر، تاریخ مشاهده و پیشنهاد وضعیت را ثبت کنید؛ تغییر وضعیت فقط پس از evidence انجام شود.
سیاست نگهداری این مرجع
در هر release
لینک، fragment، status JSON، CSP، محتوا و 404 مسیر ناشناخته بهصورت خودکار بررسی شود.
در هر تغییر قابلیت
Capability Matrix، changelog، UI chip و فصل مرتبط در یک change set همگام شوند.
در هر جلسه پذیرش
as_of، evidence، owner و claim boundary مرور و اختلافها پیش از تصمیم ثبت شوند.